Kalp Hastalığı ve Egzersiz

Kalp hastalığı tüm ülkelerde en önemli ölüm sebeplerin başında geliyor. Ayrıca, sağlık harcamalarının çok önemli bir kısmını oluşturuyor. Yeni tedaviler sayesinde kalp yetmezliği olan hastalar daha uzun süre yaşayabiliyor ve kalp krizi sonrası hayatta kalanların oranı artıyor.
ABD'de kalp krizi geçirenlerin sadece %10-15'i kardiyak rehabilitasyon programlarına dahil oluyor. Oysa, kardiyak rehabilitasyon programlarının başarısı ve yararı bir çok araştırma ile gösterilmiş.
Kardiyak rehabilitasyon programlarının amacı, kalp fonksiyonunu eski haline getirmek veya iyileştirmek, sakatlık düzeyini azaltmak, kalp hastalığı risk faktörlerini belirlemek ve azaltmak, kalp kondisyonunu artırmaktır. Bu amaçlar egzersiz fizyolojisi ile ilgilenen uzmanların düzenlediği programlarla gerçekleşir.
Bir çok egzersiz programında olduğu gibi, kardiyak rehabilitasyonda da amaç aerobik kapasiteyi, yani kalp ve akciğerlerin oksijen kullanabilme kapasitesi, kalbin atım hızı ve pompalama gücü ve kalp kasının oksijen kullanabilme kapasitesini ayarlamak ve artırmaktır.
 
Kalp krizi sonrası kardiyak rehabilitasyon programı dört aşamalıdır.
Birinci aşamada amaç hastayı hastanede yani erken dönemde hareketli duruma getirmektir. Bu aşamada aşamalı olarak hareketler artırılır ve 6.-7. günde hastanın 10-15 basamak merdiven çıkması amaçlanır.
İkinci aşamada kalp kasında oluşmuş hasarın iyileşmesine izin vermek gerekir ve egzersizin ritim bozukluğu ya da ani ölüme sebep olmayacak şekilde ayarlanması gerekir. Efor testi ile maksimum kalp hızı belirlenir. Kalp hızının maksimumun %70'nden fazla olmaması gerekir ve 1-12 arası olan metabolik eşdeğer 5'in üstünde olmaması gerekir. Örnekse, hasta duş alabilir, 5-6 kilometre hızla yürüyebilir, merdiven çıkabilir, 10 kilometre hızla bisiklet çevirebilir ve ev işleri yapabilir.
Üçüncü aşamaya geçerken hasta efor testinde ağrı sınırında tam performans gösterebilmesi lazım. 6-8 haftalık ve haftada 3 seanslık evde ya da salonda yapılacak egzersiz programı hastanın özelliklerine göre düzenlenir.
Dördüncü aşamada elde edilmiş performans ve kondisyonun korunması amaçlanır. Haftada 3 seanslık ve her biri yarım saat süren antrenmanlar yapılmalıdır. İkinci ve üçüncü aşamalarda yapılmış efor testleri sonucuna göre antrenmanlar düzenlenir ve hasta takip edilir. Yapılması gereken antrenmanın türüne ve değiştirilmesi gerekiyorsa alternatifine uzman tarafından karar verilir.